شاندل (Shandol) متفکر بزرگ اروپای قرن بیستم در مورد چگونگی زندگی انسان در قرن بیستم می‏گوید: ” انسان این عصر زندگی را وقف تهیه وسایل زندگی می‏کند ”

ما زندگی را در رنج می‏گذرانیم تا راحتی و آسایش ایجاد کنیم؛ تمام عمر می‏دویم به این امید که لحظاتی بنشینیم؛ تمام عمر زحمت می‏کشیم تا استراحت کنیم و البته عمر می‏گذرد و راحتی و آسایش و نشستن و آرامش را لمس نمی‏کنیم و نمی‏یابیم؛ زیرا مرتباً از طریق اجتماع به ما نیازهای جدید تلقین می‏شود.

نیازهای کاذب و مصنوعی که دائما در آدم بوجود می‏آورند بوسیله تبلیغات است. تلویزیون را روشن می‏کنید بعد از دو ساعت خاموش می‏کیند، به خودتان نگاه می‏کنید، می‏بینید هفت-هشت احتیاج خرید تازه بوجود آمده که قبلا لازم نداشتید. قبلا با خاکستر دیگ را می‏شستید امروز حتما باید پودر و … بخرید.

بوردا می‏خرید، زن روز می‏خرید، نگاه می‏کنید. در فکر تهیه لباس‏ها و مدل‏های آن می‏افتید . استعمار فرهنگی و فرهنگ زدائی از طریق تقلید، تشبیه رقابت مصرف‏های مصنوعی و سمبلیک و جلب توجه است و اینجاست که به سخن عمیق محمد(ص) که ” مَن یَتَشَبَّه بِقَومٍ فَهُوَ مِنه ” پی می‏بریم که از کلمه تشبیه استفاده شده؛ اگر زندگیمان مثل اروپائی‏ها شد اگر وضع لباسمان مثل مدل‏های ارائه شده زن روز و بوردا و خانم … شد، خود نیز از نظر خصوصیات انسانی و درک و انتخاب راه زندگی به سوی او شدن میل کرده ایم.

یکنواختی و قالبی شدن انسانها در جوامع گوناگون و خصوصا در ملت ما که مرتبا بوسیله برنامه‏های فرهنگی‏مان در سطح وسیعی از طرف مسئولان امر پیاده می‏شود، همه در قالبهای ماشینیسم بخاطر بالا بردن مصرف جهانی، مخصوصا جهان سوم که دنیای صنعتی به ما تحمیل می‏کند، غارت اصالتها، منابع معنوی و از بین رفتن خصوصیات زندگی شرقی و یا اسلامی، که عبارت از مصرف هرچه کمتر و تولید هرچه بیشتر، بوسیله عوامل آموزشی دگرگون می‏شود. چرا که اروپای صنعتی می‏بایست برای تولیدات اضافی خود مصرف کننده پیدا کند، و هرچه کند که بتواند کالای مصرفی بدهد و مواد تولیدی بگیرد و منت هم بگذارد و خود را هم بالاتر و متمدن قلمداد کند، و اگر هم سواری خواست خر خوبی تربیت کرده باشد و … .

ابتدا با استعمار فرهنگی کار خود را آغاز می‏کند و سپس از یک خصیصه پاک و اصیل خدائی که به رسم امانت به انسان داده شده استفاده می‏کند و آن “تنوع” که شکلی از تکامل است.

مت می‏بینیم (همراه با درد) که تمام فلسفه‏ها مذهب‏ها و ایده‏آل‏ها و عشق‏ها و خواستنها و … خلاصه شده در این: اصالت مال زندگی مادی است. بنابراین وقتی زندگی مادی اصالت دارد هدف رفاه است. پس برای چه باید کار کرد؟ برای ساختن وسایل آسایش.

بنظر شما آیا انسان امروز بیشتر آسایش دارد یا انسان دیروز؟

پس همه نیروهایمان صرف فدا کردن آسایش زندگی، برای تهیه وسایل آسایش زندگی.

داستان شازده کوچولو را خوانده اید؟

آیا قربانی شدن آسایش زندگی برای چه؟ برای تکامل؟ برای تعالی؟ برای رفتن به حقیقت؟ برای رسیدن به ایده‏آل‏های مقدس انسانی؟ برای تقّرب و نزدیکی به بهترین دوست و یار او (الله)؟

نه، برای بدست آوردن وسایل آسایش زندگی. زیستن برای مصرف، مصرف برای زیستن یک دور باطل؛ دور حماقتِ کار – استراحت – خوردن – خوابیدن همین و بس!!!

بهتر است کمی فکر کنیم ملاک ما برای شناختن افراد چیست؟ مثال می‏زنم، آیا وقتی مثلا به خواستگاری می‏روید چه می‏پرسید؟ می‏پرسید که، آیا شما آدم باهوشی هستید؟ با شهامت هستید؟ چه مقدار وقار و اصالت دارید؟ چه مقدار قرآن را درک کرده‏اید؟ چه مقدار در تاریخ و اقتصاد و جامعه شناسی و انسان شناسی و تفسیر و فهم سخنان ائمه مطالعه دارید؟ معلوماتتان چقدر است؟ و …

هرگز !

درست همانگونه می‏اندیشیم و همانگونه انتخاب می‏کنیم که فرهنگ مادی بورژوازی غرب به ما تحمیل کرده و معیار ارزشهامان بسته بندی شده از غرب می‏آید، اما خود نمی‏دانیم و نمی‏فهمیم و خیال می‏کنیم که اندیشه و فکرمان اسلامی است؛ در صورتیکه اندیشه‏ای که قرآن به ما می‏خواهد بدهد درست عکس آنست و با آن در تضاد کامل است و اصلا اندیشه تربیتی قرآن برای از بین بردن چنین ارزشها و معیارها و طرز تفکر‏ها و برداشتها و چنین شناختی است نسبت به زندگی حیات، وسایل مادی، نیازها، آرزوها، خواستها، آیده‏آل‏ها و ….

و ما تمام تلاشمان و ناراحتی‏هامان و رنج‏ها و حتی نوع و احساسها مان در اینست که بهتر زندگی کنیم .بجای اندیشیدن به اینکه چگونه باید زندگی کنیم و چرا؟ زندگی یعنی چه؟ تلاش برای چه؟ اصلا چرا زندگی می‏کنیم؟ و به اینها توجه نداریم، چرا که نتوانستیم خود را از لجن فرهنگ بورژوازی نجات دهیم؛ از لجن مصرف بدون تولید؛ از لجن زندگی خلاصه شده در مادیات، و تمام نیروهای خلاق و نبوغ‏های سرشار را در وسیله خلاصه کردن، درست مثل کسی که پله‏ای گذاشته تا خود را به پشت بام برساند، اما همینکه پا روی پلکان اول گذاشت آنقدر راجع به خود پله فکر کند، سوراخ سمبه‏های آن، رنگ آن و … که لحظه ای خواهد رسید و گریبان مرگ او را فرا [خواهد] گرفت و هنوز در فکر اینست که پله چوبی را تبدیل به فلزی یا فلزی را تبدیل به کائوچو یا طلا و یا … کند و در نتیجه عمر تمام می‏شود و خود را به پشت بام نرسانده.

خواهش می‏کنم این جمله را با دقت بخوان و فکر کن تا عظمت آنرا درک کنی: اَلناسُ نیامٌ اِذا ماتو اِنتَبِهُ (مردم خوابند، وقتی که مردند متنبه می‏شوند، بیدار می‏شوند) که حدس می‏زنم این جمله زیبا از فاطمه بزرگ، آن الگو نمونه شاهد اسوه در همه زمانها برای همه نسلها و همه دختران و مادران تاریخ، آن چهره زنده که جز از وقایع مرگ او از تاریخ زندگیش چیزی نمی‏دانیم، و او که باید در لحظه‏های زندگی در تصمیم‏ها در انتخاب‏ها در جلو چشمانمان باشد تا بیاموزیم که چگونه زندگی کنیم و چگونه بمیریم. نتایجی که من از این جمله گرفته ام به شما ارائه میدهم چه بسا که شما فکر کنید و به نتایج عمیق‏تری دست یابید. مردم خوابند:

۱- خواب معمولا در شب است و از خصوصیات شب تاریکی و سیاهی و ظلمات است.

۲- کسی که خواب است از وقایعی که در اطرافش اتفاق می‏افتد بی خبر است.

۳- کسی که خواب است از خود نیز بی خبر است.

۴- اگر دشمنی داشته باشد به سادگی می‏تواند او را از بین ببرد تا در دام بیندازد.

۵- هنگامیکه خورشید که مظهر نور است و روشنایی طلوع کرد انسان از خواب بیدار می‏شود.

۶- کلمه ناس بکار رفته به معنای توده مردم.

۷- چه کسی متنبه می‏شود، بیزار می‏شود، پیشمان می‏شود بعد از آنکه بیدار شد؟

کسی که می‏فهمد، میداند استعدادها و نیروهای بسیار در [او] وجود داشته، سرمایه‏های عظیمی خدا به او عطا کرده و آنها را راکد در عالم خواب و ناآگاهی قرار داده، همانند آب راکدی که می‏گندد و بوی بدی می‏دهد و در ثانی کار از کار گذشته و مرگ فرا رسیده و راه بازگشتی نیست. هدف او ( الله ) از آفرینش انسان تکامل برای اوست و سرمایه‏های مادی را در اختیار انسان گذارده تا در خدمت آن هدف بکار بریم، اما …. چگونه بدست خود استعدادها و نبوغهایمان را دفن کنیم و در گورستان فراموشی رها می‏کنیم و به قول قرآن زندگیمان کافرانه می‏شود “زُیِّنَ لِلَّذِینَ کَفَرُوا الْحَیَاةُ الدُّنْیَا وَیَسْخَرُونَ مِنَ الَّذِینَ آمَنُوا وَالَّذِینَ اتَّقَوْا فَوْقَهُمْ یَوْمَ الْقِیَامَةِ “. کسانی که کفر ورزیدند و حیات دنیا برای آنان زینت داده شد، و ایمان آورندگان را مسخره می‏کنند ولی کسانیکه تقوی پیشه کردند روز قیامت و حیات اخروی برایشان بسیار برتر و مهمتر است.

در آیه ۱۴ سوره آل عمران مراجعه کنید و دریابید که در این آیه نقش زن در تعیین جهت فکری و مسیر زندگی مرد و چگونه مطرح شد .

اَلدُنیا مَزرَعَةُ الآخِرَة

۱۲ – یونس، هرچه نداشتیم از خدا می‏خواهیم و هنگامیکه خدا آنرا به ما داد او را فراموش می‏کنیم پس جزو مسرفین هستیم.

زیرا آنچه را از نعمتها که خدا به ما داده، تا در راه رسیدن به او بکار بریم؛ و اگر بکار نگرفتیم مسرفیم کَذَٰلِکَ زُیِّنَ لِلْمُسْرِفِینَ مَا کَانُوا یَعْمَلُونَ – اِنّ الله لا یُحِبُ القَوم المُسرِفین

۳۱- اعراف، این آیه بسیار عمیق، زیبا و رسا است.

خطاب به بنی اسرائیل ( همان قومی که پیامبر ما را به آنها تشبیه می‏کند ) متاع و زینت را حرام نکردیم بر مردم بلکه اینها وسیله است برای مردم با ایمان و اینها فقط در دنیاست و البته در آخرت بهتر از اینها را به مردم با ایمان خواهیم داد.

به سوره کهف آیه ۷ – سوره اعراف آیه ۳۱ – سوره حدید ۲۰ – سوره کهف ۲۸ – سوره قصص ۷۸ و ۷۹ – سوره احزاب ۲۸ – سوره توبه ۳۸ – سوره نساء ۷۷ – سوره آل عمران ۱۸۵ – سوره نحل ۱۱۷ – سوره یونس ۲۳ و ۷۰ – سوره رعد ۲۶ – قصص ۶۰ و ۶۱ – سوره غافر ۳۹ – سوره شورا ۳۶ – سوره زخرف ۳۵ مراجعه کنید. با دقت به سخن خدا گوش کنید تا چگونگی زندگی و راه و هدف و نوع نیازها و خواستهایمان را از فرهنگ و ایدئولوژی قرآن بگیریم و به جهانیان ثابت کنیم که قرآن برای همه زمانهاست و عمل کردن آن برای همه نسلها.


نامه شهید سید حسین علم الهدی به خواهر به مناسب سال نو - گویا سال ۱۳۵۶